گاهی تاریخ نه در آرشیوها، بلکه درست زیر پای ما پنهان شده است. یک روز عادی ماهیگیری در ایالت ویسکانسین آمریکا، به کشفی غیرمنتظره انجامید که پرده از داستانی ۱۵۳ ساله برداشت؛ داستانی که به یکی از مرگبارترین فجایع تاریخ ایالات متحده گره خورده است.
ماجرا به تابستان ۲۰۲۲ بازمیگردد. تیم ولاک و دختر پنجسالهاش هنلی، مثل همیشه به نقطه محبوبشان در نزدیکی جزیره گرین در ویسکانسین رفته بودند؛ جایی برای ماهیگیری و شنا. اما این بار، دستگاه ماهییاب تیم چیزی غیرعادی را روی صفحه نشان داد؛ شکلی بزرگ و منظم در زیر آب.
در حالی که تیم حدس میزد شاید بقایای یک کشتی غرقشده باشد، هنلی با تخیل کودکانهاش فکر میکرد تصویر روی صفحه، «اختاپوس افسانهای خلیج گرین» را نشان میدهد. همین تفاوت نگاه، شروع یک کشف تاریخی شد.
تیم تصاویر را در گروههای محلی فیسبوک منتشر کرد و گمان میبرد شاید این لاشه مربوط به کشتی شناختهشدهای به نام Erie L. Hackley باشد. اما جردن چیشلچیک، متخصص امور دریایی در انجمن تاریخی ویسکانسین، وقتی تصاویر را دید، متوجه شد که با چیزی متفاوت و ناشناخته روبهرو هستند.
برای بررسی دقیقتر، در دسامبر ۲۰۲۳ یک زیردریایی کنترلشونده از راه دور، متعلق به اداره منابع طبیعی ویسکانسین، به محل اعزام شد. تصاویر ثبتشده سپس توسط انجمن تاریخی ویسکانسین با پایگاه داده کشتیهای غرقشده تاریخی مقایسه شد. نتیجه شگفتانگیز بود؛ لاشه کشفشده متعلق به کشتی George L. Newman بود، شناوری که در سال ۱۸۵۵ در ایالت اوهایو ساخته شده بود.
بهار سال بعد، هویت این کشتی به طور رسمی تایید شد.
George L. Newman یک کشتی بادبانی چوبی سهدکله به طول حدود ۳۷ متر بود که در شامگاه ۸ اکتبر ۱۸۷۱، با محمولهای از الوار، بندر لیتل سوامیکو در ویسکانسین را ترک کرد. اما همان شب، حادثهای مرگبار در نزدیکی آن رخ داد؛ آتشسوزی عظیم پشتیگو.
آتشسوزی بزرگ پشتیگو به عنوان مرگبارترین آتشسوزی تاریخ آمریکا شناخته میشود. دود غلیظ این فاجعه آنقدر شدید بود که خدمه کشتی دید خود را از دست دادند و در نهایت، کشتی در نزدیکی جنوب شرقی جزیره گرین به گل نشست.
ساموئل درو، نگهبان فانوس دریایی جزیره، به دلیل شدت دود، حتی در طول روز چراغ فانوس را روشن نگه داشته بود. همین تصمیم باعث شد او بتواند خدمه کشتی را نجات دهد. اعضای گروه Newman حدود یک هفته در فانوس دریایی ماندند و تلاش کردند هرچه میتوانند از کشتی نجات دهند.
در نهایت، کشتی رها شد. به گفته تامار تامسن، باستانشناس دریایی انجمن تاریخی ویسکانسین، طی سالها طوفان و یخ باعث شد بدنه چوبی کشتی تکهتکه شود. به مرور زمان، لاشه زیر شنهای کمعمق پنهان شد و تا همین اواخر، کسی از وجود آن خبر نداشت.
این کشتی در عمقی کمتر از سه متر قرار داشت و جابهجایی شنها در سالهای اخیر، باعث شد بخشی از آن دوباره نمایان شود؛ درست در زمانی که پدر و دختری برای یک روز معمولی ماهیگیری به آنجا رفته بودند.
چیشلچیک میگوید تنها در یک سال گذشته، ۱۳ کشتی غرقشده در ویسکانسین کشف شدهاند و جالب اینکه همه آنها کاملا اتفاقی پیدا شدهاند. از نگاه او، هر کشتی غرقشده مانند یک کپسول زمان است؛ قطعهای منجمد از گذشته که میتواند روایت تازهای از تاریخ ارائه دهد.
بررسی لاشه George L. Newman هنوز ادامه دارد. انجمن تاریخی ویسکانسین قصد دارد غواصان را برای بررسی دقیقتر و عکاسی به محل اعزام کند تا جزئیات بیشتری از آن شب سرنوشتساز در اکتبر ۱۸۷۱ روشن شود.
و هنلی؟ او هنوز منتظر پاداش کشفش است. پدرش با لبخند میگوید هنلی امیدوار بود گنجی در کشتی پیدا شود که بتوانند آن را با خود به خانه ببرند. شاید طلایی در کار نباشد، اما سهم هنلی از این کشف، چیزی ارزشمندتر است؛ نامش حالا برای همیشه در تاریخ ثبت شده است.
